Uit je hoofd leren spelen

vraag:                    Wat is eigenlijk 'uit je hoofd spelen'?

antwoord:                 Spelen van wat in je hoofd zit.

Dat melodietje:

A. ...kan net in je hoofd zitten omdat je het pas juist hebt gehoord.
Dit gebeurt o.a. bij de naspeeloefeningen op deze site; ik speel voor, jij slaat het op op je ‘harde schijf’ en speelt het direct na. Het luisteren is een heel belangrijk onderdeel!

B. ...kan al heel lang in je hoofd zitten zoals kinderliedjes, (pop/jazz)klassiekers, volksliedjes.
Iedereen kent veel liedjes die je wel mee kunt zingen/fluiten/neuriën.
Fijn oefenmateriaal dus; want als je ze kunt zingen kun je ze ook (leren) spelen; geloof mij maar!
Zie het als Karaoke op je instrument.

C. ...kan net door jezelf zijn bedacht; dit noemen we improvisatie.
Hoe ga je te werk?

Wat ik niet bedoel met uit je hoofd spelen is dat je 'n liedje dat je op papier hebt staan gaat proberen uit je hoofd te spelen.
Dat kan ook en is ook vaak nuttig maar dat is wel een heel ander proces (in je hoofd); je bent dan toch nog veel aan het nadenken.

 

Aan de slag:
Met de kinderliedjes gaan we nu aan de slag.
Om dit uit te leggen geef ik je wat voorbeelden waarin ik je in stappen ga aangeven hoe te werk te gaan.

Enkele voorbeelden met uitleg

Voorbeeld 1 ‘Daar was laatst een meisje loos’

  • Begin met een b
  • Speel een b en zing de eerste regel maar eens; je ziet dat dat niet moeilijk is.
  • Nu ga je die eerste regel op je instrument zoeken.
  • Als je de nootjes van deze zin hebt gevonden schrijf je deze op; in letters dus.
  • b a g d b a g
  • nu gaan we naar de 2e zin en doen hetzelfde
  • b a b d d c b a b g
  • de 3e zin is weer hetzelfde als de eerste
  • en de laatste zin is:
  • b a b d e d c b a g

Schrijven we nu het hele liedje achter elkaar:
b a g d b a g   b a b d c  a g a b g 
b a g d b a g   b a b d e d c b a g

Leer het liedje nu zo snel mogelijk uit je hoofd door het regelmatig te spelen. Draai het papiertje om en alleen als je er helemaal niet uitkomt spiek je even. 
Onthoud de moeilijkste sprongetjes en vooral de eerste noot! !! Probeer niet de letters te onthouden !! Wèl de melodie en de eerste noot.

Voorbeeld 2: ‘Altijd is Kortjakje ziek’

  • Begin met een g.
  • Speel de g en zing de eerste zin. 
  • Zoek de eerste regel op je instrument en schrijf die op. 
  • g g d d e e d 
  • Die was niet zo moeilijk; nou het volgende stukje: 
  • c c c c b b a a g 
  • En de volgende regel begint met een d; probeer eerst maar eens voor je verder leest. 
  • d d c c b b a a d d c c b b a a 
  • En dan de eerste 2 stukjes weer:
  • g g d d e e d c c c c b b a a g
Schrijven we het hele liedje weer achter elkaar:
  • g g d d e e d c c c c b b a a g
  • d d c c b b a a d d c c b b a a
  • g g d d e e d c c c c b b a a g

En weer regelmatig oefenen zodat je hem steeds gemakkelijker en soepeler uit je hoofd kunt spelen.

Voorbeeld 3: Killin' me softly

Geen kinderliedje maar wel (zover ik weet) het meest gekende popliedje wat er bestaat.
Vrijwel iedereen kent het, dus kan het ook neuriën, zingen en dus (beweer ik..) ook spelen.

Het is natuurlijk het spannendst en leuk als je de noten zelf zoekt en kunt vinden. Probeer het maar eens. Begin met een f. Kijk of je melodie op je instrument kunt vinden. Als je dat nog nooit gedaan hebt kan dat nog flink moeilijk zijn; dan help ik je hieronder Schrijf elke regel op als je 'm gevonden hebt en ga dan verder met de volgende regel. Veel succes. Hieronder kun je het liedje horen. Speel het af en probeer maar eens mee te spelen. Als dat nog niet lukt ga dan eerst aan de gang met het uitzoeken en opschrijven van de nootjes.

Killin' me softly voor Eb instrumenten (altsax, baritonsax)
met melodie

alleen de begeleiding

Killin' me softly voor Bb instrumenten (tenorsax, sop.sax, trompet)
met melodie

alleen de begeleiding


Als je het niet zelf kunt of wilt uitzoeken dan help ik je hieronder verder:

* start met 'n f; zing de eerste regel eerst even voor je gaat blazen. 
* zoek de eerste regel uit op je instrument; als je die helemaal zonder te struikelen kunt spelen schrijf je hem in één keer op. 
* f f f f d a c bes 
* zoek de eerste noot van de volgende regel; zoek deze regel weer uit tot je 'm kunt spelen en schrijf 'm dan weer in een keer op 
* e e e e c g a 
* zo ga je verder ; ik schrijf hieronder de hele melodie op. maar zoals ik al zei, het is nog veel leuker en natuurlijk leerzamer als je alles zelf uitgezocht hebt. Zo moeilijk is dat niet, echt waar!! probeer maar.

Hier kun je Killin' me softly  in z'n geheel vinden; maar probeer het dus eerst zelf !! 


Lijst met leuk oefenmateriaal; bekende kinderliedjes.

Bekende  (vooral kinder-)liedjes met fijne beginnoten; om uit je hoofd te spelen.
In de rechter kolom staat de noot waar je mee moet beginnen. Als er meer noten staan begin je met de eerste noot. Als dat gemakkelijk ging ga je het proberen met de 2e noot als startnoot; zal iets moeilijk worden nu.

Alle eendjes zwemmen in het water       
Altijd is Kortjakje ziek  
Berend Botje 
Boer wat zeg je van mijn kippen 
Drie maal drie is negen 
Drie schuintamboers 
Flipper 
Hop Marjannetje  
In Holland staat een huis  
Klein klein kleutertje 
M’n opa 
Mijn tante uit Marokko 
Moriaantje 
Land van Maas en Waal
Pipo de Clown 
Pippi Langkous 
Schipper mag ik overvaren  
Sesamstraat 
Swiebertje  
Twee emmertjes water halen 
Vader Jacob 
Van voor naar achter  
Wilhelmus 
Zeg ken jij de mosselman 
Zeg Roodkapje  
Daar was laatst een meisje loos  
Poesie Mauw 
Hoedje van Papier 
Scarborough Fare  
Op een grote paddestoel  

g/d 
g/c    
d/g
d
d/a
b
g
b
d/g
g/a
g
g
g
d/e
g
g
d
f/d
g
d
g/a      
b
d
g
g
b/g
d
g
a
f/c/g

Mocht je dit heel leuk vinden dan kun je dit zelf verder uitbreiden:
- kies andere beginnoten
- kies andere kinderliedjes
- neem eens een popliedje dat je erg mooi vindt en ga gewoon aan de gang
- zoek eens op Spotify naar Karaoke versies van liedjes die jij erg mooi vindt; zijn er echt heel veel te vinden. En ga dan zo'n liedje meespelen/uitzoeken. Blijkt vaak best mee te vallen en soms ook helemaal niet, bijvoorbeeld omdat de toonsoort erg vervelend is.
Dat 'probleem' is tegenwoordig heel gemakkelijk op te vangen met een geweldige App: Amazing Slow Downer.  Hierin kun je al je begeleidingstracks en karaokes opslaan en deze tijdens het afspelen veranderen qua toonsoort en tempo; zonder dat de kwaliteit achteruit gaat.