Improviseren

Improviseren, op je gehoor en je gevoel!

Improviseren is iets wat (bijna) iedereen wel graag zou willen; toch? sax 10 smaller 
Maar vaak wordt gezegd dat je je dan eerst moet gaan verdiepen in de theorie en je toonladders heel goed moet oefenen (maar dat is gelukkig niet zo). Veel blazers wagen zich er daarom maar niet aan.
Er zijn natuurlijk ook blazers die lekker eigenwijs gewoon al spelend zelf aan de slag gaan: van alles (uit)proberen, goed luisteren naar jezelf en ook naar anderen. Genieten van wat goed klinkt, leren van de minder geslaagde dingen. Dat is ook altijd mijn weg geweest en nog.
Maar om dat helemaal op je eigen houtje te doen valt voor de meeste niet mee.

Vandaar deze nieuwe improvisatie-methode waarmee je op een gemakkelijkere en vooral ook leuke manier kunt leren improviseren. En net als bij de naspeeloefeningen: al luisterend en spelend, zonder papier en (dus) op je gehoor

Je wordt in deze oefeningen steeds weer op weg geholpen. We spelen om de beurt 2 maten; in de eerste 2 maten improviseer ik, dan mag jij 2 maten, dan ben ik weer en zo dus steeds om en om. 

Let op: je hoeft mij nu dus niet na te spelen; je mag steeds zelf iets verzinnen. 

In bestellen staan 16 stukken waarmee je kunt improviseren. 
Hieronder staan eerst 2 voorbeelden waarbij een trompet-leerling daar mee speelt.
Daarna nog 3 stukken van de improvisatie-CD waar je zelf mee kunt spelen om te zien of je dat aanspreekt. Pak je instrument maar en speel die oefeningen mee.

Voorbeeld 1, samen met leerling.     Short Thing
Deze Blues staat klinkend in Bb*. Dat is in G voor de Eb instrumenten en in C voor de Bb instrumenten.
Dit is een wat korter stuk waarin we steeds 2 om 2 spelen. Je hoort een trompet-leerling met de oefen-CD meespelen.  


Nu dit zelfde stuk maar dan zonder die leerling; hier kun jij dus zelf met mij om en om improviseren.

 

Voorbeeld 2, samen met leerling.     After the Rain
Blues ook klinkend* in Bb. Dat is dus in G voor Eb instrumenten en in C voor Bb instrumenten.
We spelen hier 4 om 4 maten. Eerst dus ik 4 maten, dan jij, dan ik weer etc



En hier is die zelfde track nog een keer maar dan zonder die trompet; kun jij er zelf mee aan de slag.

 

 

Oefening 1. Sister Sue
Blues in Bb klinkend*. Dat is in G voor Eb instrumenten en in C voor Bb instrumenten. Hier spelen we 2 om 2 maten. Eerst ik 2 maten, dan jij, dan ik weer etc. Niet te veel nadenken.  

 


Oefening 2Slow Times
Ook deze Blues staat klinkend in Bb. We spelen nu om de beurt 4 maten; dus 4 om 4. Dat is wel wat moeilijker omdat je nu langere ’zinnen’ moet spelen. Probeer in het midden een ’komma’ te spelen.  

 

Oefening 3So Long
Dit is een Blues klinkend in F. Dat is in D voor de Eb instrumenten en in G voor de Bb instrumenten. In dit stuk spelen we het eerste deel 2 om 2 en daarna 4 om 4 maten. Je merkt het vanzelf als het verandert.  

 


Op de improvisatie-CD staan dus 16 van deze stukken. In verschillende, niet al te moeilijke, toonsoorten en verschillende blues stijlen. Als je deze oefeningen op CD of als Mp3's wilt bestellen ga dan naar Bestel .
Als je toch graag wat theoretische informatie wilt hebben bij de improvisatie-oefeningen, kun je de akkoorden-schema's downloaden plus wat praktische tips. Dit laat ik in eerste instantie bewust 'buitenbeeld'  omdat het verwarrend kan werken; velen gaan dan toch te veel nadenken en proberen te beredeneren wat ze moeten spelen en dan kun je doel makkelijk voorbij schieten. Op je gevoel en gehoor kom je al een heel eind, geloof me.


*  "dit stuk staat in F klinkend, of klinkend in F", betekent dat dit stuk in F staat voor alle C instrumenten.
In het Engels spreekt men over de Concert Key.

C instrumenten: de piano, viool, gitaar, dwarsfluit en nog veel meer. De meeste van alle instrumenten.
Bb instrumenten: tenorsax, sopraansax, trompet en klarinet. Hun C is op de piano een Bb.
Eb instrumenten: altsax en baritonsax. Hun C is een Eb op de piano. 
Voor de Bb en Eb instrumenten staat het stuk dus in een andere toonsoort; moet je vaak zelf even omrekenen. In orkesten zijn de partijen vrijwel altijd al omgezet.

Als je dat niet helemaal snapt is dat niet raar hoor; je hebt die kennis ook bijna nooit nodig.
Van de andere kant wel handig als je weet hoe je de toonsoort voor jou eigen instrument kunt 'uitrekenen' vanuit de Concert Key.

Ik heb veel jaren gespeeld in bands zonder iets af te weten van toonsoorten en dergelijke. Ik speelde altijd veel op mijn gehoor.
En nu nog steeds, ook al weet ik ondertussen wel redelijk wat van de theorie er om heen.

Tip: beperk je in het begin tot de pentatonische reeks dus de 1e, 2e, 3e, 5e & 6e noot van de toonsoort. Met die noten kun je al heel veel doen. Belangrijk is dat je je op je gemak gaat voelen met dit 'spelletje'. Langzaam aan ga je dan je grenzen verleggen.